De beweging richting doelsturing in de landbouw is ingezet. Met de recente lancering van de landelijke KPI‑kernset ligt er voor het eerst een gezamenlijk en integraal kader om duurzaamheidsprestaties van boerenbedrijven te meten en te waarderen. Niet langer sturen op losse maatregelen, maar op aantoonbare resultaten voor natuur, landschap, water en bodem. Dat vraagt om een andere manier van werken – en juist dáárin kunnen agrarische collectieven een cruciale rol spelen.

Tijdens deze sessie delen we de actuele stand van zaken rond KPI’s en doelsturing. We verkennen hoe collectieven kunnen bijdragen aan het vertalen van landelijke opgaven naar regionale en gebiedsgerichte doelen. Collectieven vormen immers de schakel tussen beleid en boer: zij kennen het gebied, organiseren het beheer, borgen kwaliteit en zorgen voor samenhang op landschapsschaal.

Met de KPI‑kernset ontstaat een nieuwe gezamenlijke taal die deze rol kan versterken, mits slim en doordacht toegepast. Naast de KPI’s Kruidenrijk grasland / gewasdiversiteit en Natuur & Landschap kunnen collectieven ook andere KPI’s benutten. Niet alleen om verantwoording af te leggen, maar juist ook om boeren te helpen gericht te sturen op betere ecologische prestaties – met behoud van vakmanschap en ruimte voor maatwerk.

De sessie is interactief van opzet. We bespreken voorbeelden van KPI‑pilots waarin collectieven nu al een rol spelen. Daarnaast kijken we terug naar het ontstaan van de collectieven begin jaren ’90, voortgekomen uit de verzuringsproblematiek – ofwel KPI 2: ammoniakemissie. Samen met de deelnemers verkennen we de kansen om ook de invulling van andere KPI’s collectief te organiseren. Denk aan het toespitsen van KPI’s op regionale doelen, aan collectieve verantwoording via gebiedsrapportages en aan meer zelfsturing op doelbereik.